Чырвоныя макі Макаўя

Ганна САБЕЛА.

a.sabelo@gzt-akray.by

Тэма Вялікай Айчыннай вайны ніколі не страціць актуальнасці. Асабліва зараз, калі ўсё часцей праблемы вырашаюцца сілай і зброяй. Таму нездарма чарговы патрыятычны конкурс, у якім прапанавалі ўдзельнічаць школам раёна, накіраваны на раскрыццё гісторыі спаленых вёсак. Сёння гаворка пойдзе пра сумесны праект сярэдняй школы  № 3 і Лапіцкай сярэдняй школы, прысвечаны Макаўю.

Колішняя вёска Пагарэльскага сельсавета знаходзілася за 10 кіламетраў ад Лазовага і за сем — ад чыгуначнай станцыі Градзянка. У пачатку XX стагоддзя Макаўе ўяўляла сабой засценак Пагарэльскай воласці Ігуменскага павета, у якім на той час мелася сем гаспадарак і сорак жыхароў. На 1940 год налічвалася ўжо 44 двары і 175 чалавек насельніцтва. 9 студзеня 1943 года вёска была знішчана карнікамі разам з 257 жыхарамі Макаўя і навакольных населеных пунктаў.

Над конкурсным праектам з вучнямі 7-9 класаў працавалі настаўнік дапрызыўнай падрыхтоўкі Лапіцкай школы Юрый Сцяпанаў, які адказваў за падбор неабходнай інфармацыі, і настаўнік тэхнічнай працы СШ № 3, старшыня Асіповіцкай раённай арганізацыі Беларускага саюза ветэранаў вайны ў Афганістане Юрый Корбан. Ён курыраваў непасрэдна стварэнне макета.

— Мы ўсё рабілі такім чынам, каб захаваць гістарычную даставернасць, — каменціруе Юрый Пятровіч. — Для гэтага прыйшлося рэалізаваць вялікую пошукавую работу Юрыю Аляксандравічу, які вывучаў архіўныя матэрыялы, ездзіў на месца, дзе знаходзілася Макаўе, падключыць знаёмых вайскоўцаў. Яны знайшлі тагачасную карту населенага пункта з абазначэннем усіх пабудоў. Таму тут можна ўбачыць падмуркі спаленых хат, кароўнікі суседняй фермы, дамы, дзе нават пасля знішчэння населенага пункта жылі немцы, і той самы недабудаваны зруб, куды зганялі людзей. Усё зроблена з прыродных матэрыялаў. На абазначаны ў палажэнні памер работы такая колькасць аб’ектаў не змясцілася, таму прыйшлося пайсці на хітрасць. З аднаго краю ўстанавілі люстэрка,  атрымаўшы такім чынам доўгую вуліцу, павялічаную колькасць дамоў і дадатковы аб’ём. Але, на мой погляд, якой бы ні была праца, з чаго б ні стваралася, яна абавязкова стане важнай часткай светапогляду падрастаючага пакалення і яго адносін да падзей мінулай вайны.