Традыцыйная кухня

На Каляды ладзілася тры святочныя сталы, куцці. Першая — вялікая — рабілася на Нараджэнне Хрыстова і была поснай. Другая — шчодрая — на Васіля, Новы год (стары Новы год у праваслаўных), змяшчала мясныя стравы. Трэцяя — бедная — у каталікоў на Тры Каралі, а ў праваслаўных на Вадохрышча, таксама посная.

На калядным стале мусіла быць няцотная колькасць страў, а вось на шчодрую куццю абавязкова 12 (па колькасці месяцаў у надыходзячым годзе). Галоўнай стравай была куцця — абрадавая каша з адной ці некалькіх круп, запраўленая мёдам, макам, разынкамі, сушанымі ягадамі (на першую куццю), шкваркамі і смажаным мясам (на другую куццю) ці проста на вадзе (трэцяя куцця). Абавязкова прысутнічалі бліны, звычайна іх падавалі з мёдам і макам, ды аўсяны кісель ці супы на яго аснове — квас з грыбамі, жур. Таксама мелі месца рыба (у ХІХ ст. былі папулярны селядцы), грыбы, на шчодрую куццю — мяса, сала, каўбасы. З напояў — узвар, нешта сярэдняе між кампотам і збітнем — гарачы напой на мё-дзе, з травамі і сухафруктамі. І, безумоўна, гарэлка.

Зараз мала хто прытрымліваецца гэтых традыцый, а вось беларускія нацыянальныя стравы гатуюць многія. Напрыклад, Ніна Камінская з Карытнага ўспамінае, як раней варыла куццю. Цяпер яе не гатуе, затое ахвотна робіць грачанікі, якія любяць усе родныя. Фірменным рэцэптам гэтай стравы нават дзялілася з тэлегледачамі падчас удзелу ў перадачы “Беларуская кухня” з Ларысай Мятлеўскай.