Ад дому да месца службы стралку ваенізаванай аховы аб’екта “Чыгуначны мост на станцыі Ялізава” Ігару Макейчыку ісці недзе паўтара кіламетра. Па сёлетняй сухой і ціхай восені атрымліваецца цудоўная прагулка, падчас якой прыемна “паразмаўляць за жыццё”.

— Наш мост адзіны ў раёне, які мае ўласных “сек’юрыці”. Раней з яго аховай было зусім строга — пра тое нагадваюць палявыя ўмацаванні паабапал насыпу. Сёння акопы ды доты хутчэй маюць мемарыяльны сэнс, утвараючы разам з помнікам загінуўшым пры вызваленні Ялізава танкістам мініяцюрную “Лінію Сталіна”. Ды і зямля вакол моста засыпана жалезам ваеннага часу. Пераважна — гільзы, але не толькі. Нядаўна, падчас рамонтных работ, у насыпе знайшлі баявую гранату…

Вартаўнікі на мосце будуць запатрабаваныя заўсёды: без іх бяспеку руху ў гэтым месцы чыгункі Асіповічы-Магілёў забяспечыць немагчыма. Прычын таму нямала, але адна ў поўным сэнсе мясцова-спецыфічная. З клічаўскага боку Бярэзіны лясы некранутыя, грыбоў ды ягад мноства, таму спакуса для ялізаўчан патрапіць туды вялікая. Усе ведаюць, што праход па мосце забаронены, аднак раз-пораз хтосьці спрабуе дамовіцца з вартавымі. Натуральна, безвынікова: прапускны рэжым жорсткі і выключэнняў не прадугледжвае. Звычайна адмоўны адказ успрымаецца з разуменнем, але ж чалавек — істота непрадказальная. Неяк пасля адмоўнага адказу асабліва ўпарты грыбнік выкраў лодку. Калі яго затрымала міліцыя, растлумачыў учынак “арыгінальна”: яго, маўляў, вымусілі пайсці на крайнія меры ўпартыя ахоўнікі…

Хаця такія паўанекдатычныя выпадкі — з’ява вельмі рэдкая. Дзяжурства праходзіць руцінна: калі ідзе цягнік, трэба прасачыць, каб з яго нічога не падала і каб не парушаліся дапушчальныя геаметрычныя памеры вагонаў. Дзеля гэтага ставяцца кантрольныя планкі: калі штосьці выступае за дазволены габарыт, яны падаюць. Пра выяўленыя дэфекты трэба тэрмінова паведамляць зацікаўленым службам, але паступаюць такія сігналы зусім рэдка — раз ці два ў год. Як правіла, планку ніжняга габарыту збівае незамацаваны пнеўмашланг тармазной сістэмы.

Ну а ўвесь астатні час дзяжурства неабходна пільна сачыць за ахоўнай зонай — прылягаючымі да моста ўчасткамі берага і рачной акваторыяй. Для гэтай справы, між іншым, восень — самы спрыяльны час. Улетку і вясной на ўзбярэжжы многа людзей і лодак, камары камфорту не спрыяюць. А зімой ускладняе дзяжурства кароткі светлавы дзень. Стаяць на пасту аднаму ў цемры, шчыра кажучы, псіхалагічна цяжкавата. Ды і табельная зброя дадае нагрузкі на  нервы: вартавы павінен быць гатовы ўжыць яе па прызначэнні, як толькі ўзнікне прадугледжаны правіламі службы форс-мажор.

Невыпадкова пры адборы ў ахоўнікі ды і падчас службы вельмі ўважліва кантралююцца іх стрэсаўстойлівасць і здольнасць працаваць у камандзе. І гэта не жартачкі! Хто не памятае выпадак, калі вартавы на мосце ў Бабруйску забіў увесь каравул ды застрэліўся сам? А было так. Там надта часта мяняўся персанал, а жыхары вялікіх гарадоў, як вядома, трымаюцца больш паасобку і рэдка добра ведаюць адзін аднаго. Вось і сабраліся ўзброеныя людзі з несумяшчальнымі характарамі…

У ялізаўскай варце такі жах немагчымы: хлопцы служаць надзейныя. Працуем разам даўно, амаль усе жывем у Ялізаве, таму ведаем, што таварышам можна давяраць ва ўсім.

Як успрымаюць вартавых-чыгуначнікаў суседзі-пасялкоўцы? Можна сказаць — нейтральна. Наш аб’ект стаіць на водшыбе, нічога цікавага для мясцовых жыхароў на ім не адбываецца. Ды і цякучкі кадраў няма, так што стралковая каманда як месца працаўладкавання інтарэсу амаль не ўяўляе.

Але такая абыякавасць хутчэй плюс, бо аб дэталях сваёй справы стралкам распавядаць староннім асобам непажадана. У ахове ялізаўскага моста ёсць як мінімум пяць службовых таямніц, таму чым менш спакусы выпадкова сказаць штосьці лішняе, тым лепш.

…Ну вось і прыйшлі. У вас дазвол на ўваход у   ахоўваемую зону ёсць? Няма… Ну, тады да пабачэння!

Запісаў Дзмітрый САЎРЫЦКІ.