У тым, што патрыятычнае выхаванне вучняў у СШ № 3 знаходзіцца на высокім узроўні, была нагода пераканацца не раз. I апошняя падзея — чарговае гэтаму пацвярджэнне.

Асноўнае і адзінае пытанне на парадку дня ўрачыстага сходу маладзёжнай суполкі гучала так: “Аб прысваенні імя Героя Савецкага Саюза Яўгенія Стэльмаха пярвічнай арганізацыі ГА “БРСМ” дзяржаўнай установы адукацыі “Сярэдняя школа № 3 г. Асіповічы”. Такую ініцыятыву старшыні райарганізацыі ГА “Беларускі Саюз ветэранаў вайны ў Афганістане” Юрыя Корбана падтрымала адміністрацыя школы, а садзеянне ў пошукавай рабоце аказаў краязнаўца Юрый Абмоін, які, працуючы над матэрыяламі, пазнаёміўся з намеснікамі камандзіра палка, дзе некалі і служыў Стэльмах. Так узнікла магчымасць запрасіць і ганаровых гасцей. Мерапрыемству папярэднічала вялікая арганізацыйная работа, збор інфармацыі. Апошнім часам, дарэчы, яе паглыбленню і сістэматызацыі значна спрыяла і прысваенне імя Стэльмаха Вязаўніцкай школе, якое адбылося ўвосень.

Нямала звестак аб героі атрымалі старшакласнікі менавіта ў час сходу. Дапамагла ў гэтым і падрыхтаваная прэзентацыя, і расказы пілотаў. Ваенны лётчык-снайпер, палкоўнік Леанід Бяда, ветэран 18-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка, сын легендарнага франтавіка, двойчы Героя Савецкага Саюза генерал-лейтэнанта Леаніда Бяды, паведаміў, напрыклад, аб дзейнасці падраздзялення. Уладзімір Калітка, ваенны лётчык 1-га класа, ветэран гэтага ж палка, — аб асаблівасцях самалёта, на якім лятаў Стэльмах. Масквіч Анатоль Фяцісаў, заслужаны ваенны лётчык Расіі, старшыня савета ветэранаў 303-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі і 18-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка, прэзідэнт асацыяцыі ветэранаў 1-га асобнага знішчальнага авіяцыйнага палка “Нармандыя-Нёман” таксама раскрыў нямала слаўных старонак з гісторыі.

…У авіяполк “Нармандыя-Нёман”, які базіраваўся пад Яраслаўлем, Яўгеній Стэльмах атрымаў прызначэнне ў 1948 годзе. У пяцідзясятым на Карэйскім паўвостраве ўспыхнуў ваенны канфлікт, і ў Савецкім Саюзе пачалося фарміраванне часцей і падраздзяленняў на дапамогу сяброўскай краіне. Удзел у гэтай вайне СССР старанна скрываўся. Маўчанне працягвалася амаль 40 гадоў — толькі 25 чэрвеня 1989 года краіна ўпершыню даведалася аб ваяваўшым у Карэі 64-м знішчальным корпусе. Стэльмаха першым на карэйскай вайне прадставілі да высокага звання Героя Савецкага Саюза. 28-гадоваму юнаку было наканавана стаць першым і адзіным у гісторыі беларусам-лётчыкам рэактыўнай авіяцыі, які ўдастоены Залатой Зоркі за подзвіг, здзейснены ў паветраным баі.

Прапанова прысвоіць імя Героя Савецкага Саюза Яўгенія Стэльмаха маладзёжнай арганізацыі СШ № 3 і хадайнічаць перад РК ГА “БРСМ” аб зацвярджэнні рашэння была падтрымана адзінагалосна. Сястра Стэльмаха Таццяна Шаўцова, якая зараз жыве ў Бабруйску і прысутнічала на мерапрыемстве, шчыра дзякавала за праяўленую ўвагу не толькі да асобы яе брата, але і мінулага ў цэлым, за клопат пра будучыню. Жадаючыя маглі паглядзець сямейныя фотаздымкі, патрымаць у руках грамату, якая сведчыць аб прысваенні Стэльмаху ганаровага звання Героя. Там лаканічна напісана: “За ўзорнае выкананне свайго службовага абавязку”…

Наогул, усё мерапрыемства складалася з цікавых і ўрачыстых момантаў: уручаліся памятныя знакі і граматы ад асацыяцыі ветэранаў 1-га асобнага знішчальнага авіяцыйнага палка “Нармандыя-Нёман”, некалькі старшакласнікаў сталі членамі БРСМ. Многіх кранула, калі ўнуку сястры Стэльмаха Аляксандру Юрый Корбан уручыў зробленую вучнямі СШ  № 3 мадэль срэбракрылага самалёта МіГ-15 біс — на такім некалі лятаў яго слаўны продак.

Гучалі ўспаміны, гучалі песні. I ў сэрцы кожнага з прысутных знайшлося месца для Героя Савецкага Саюза Яўгенія Стэльмаха.

Валянціна КОРБАЛЬ.