Не страцілі ні зернейка

Сёлета фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла “Дажынкі” адзначаецца 25 раз. Адраджэнне старажытнага беларускага абраду ў сучасным фармаце адбылося не без прычыны. У 1996 годзе пачалася рэалізацыя дзяржпраграмы адраджэння сяла і, натуральна, узнікла патрэба ў сімвалічнай дзеі, якая б атаясамлялася з дасягнутымі нашымі аграрыямі поспехамі.

Рытуал, звязаны з заканчэннем збору ўраджаю, заўсёды быў папулярны ў нашым народзе, таму выбар быў відавочны. І, як паказаў час, удалы.

Спачатку “Дажынкі” адзначаліся ў рэспубліканскім фармаце, а з 2014 года — у лакальным. Кожная вобласць арганізоўвае фестываль у адным з райцэнтраў.

Асіповічам ў гэтым плане не пашчасціла: летась мерапрыемства, да якога рыхтаваўся ўвесь рэгіён, давялося адмяніць з-за эпідэмічнай сітуацыі. Сёлета “Дажынкі” праводзяцца, аднак таксама з улікам бяспекі для здароўя людзей. А яшчэ з асаблівым настроем, які выкліканы далёка не рэкорднымі вынікамі ўборкі зерневых культур.

Вось з гэтай тэмы і пачнем гаворку з намеснікам старшыні райвыканкама — начальнікам упраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні Галінай Лявонавай.

— Ёсць у сялян трапнае вы-слоўе: “Калі ў маі пройдзе два добрых дажджы, то і аграном не трэба” — пачынае расповед пра вынікі ўборачнай-2021 Галіна Віктараўна. — Аднак не дарэмна тэрыторыя Беларусі лічыцца зонай рызыкоўнага земляробства. Камусьці з надвор’ем сёлета пашчасціла больш, а нам — не. Той самы правільны майскі дождж быў толькі адзін, і хутка стала зразумела, што ў надыходзячай “бітве за ўра-джай” будзе мець значэнне кожнае зерне.

Узровень кліматычнай неспрыяльнасці можна ацаніць пры параўнанні аднаго з ключавых параметраў эфектыўнасці земляробства — ураджайнасці. Дык вось летась 1 гектар жыта ў сярэднім па раёне даваў 31,1 цэнтнера зерня, а ў гэтым годзе — 20,3, пшаніцы — 43,7 цэнтнера супраць 37,5, ячменю — 52 і 36,2.

З 10 зерневых культур, якія вырошчваюцца на Асіповіччыне, недахоп вільгаці не паўплываў адмоўна толькі на дзве. Рапс “падрос” з 20,1 да 22,4 цэнтнера на гектар, а проса — з 22,1 да 30.

Да гонару хлебаробаў яны зрабілі ўсё магчымае, каб падрыхтавацца да жніва і правесці яго ў аптымальным рэжыме. Але ж агульныя намалоты зменшыліся. Прычым гэта праблема не толькі нашага раёна ці асобна ўзятай краіны, а бадай усяго чалавецтва. Анамальна нізкія ўраджаі зерневых сабралі галоўныя экспарцёры, асабліва Канада, Расійская Федэрацыя, ЗША…

Канешне, харчовай бяспецы нашай краіны пагрозы няма, аднак хацелася б акцэнтаваць увагу далёкіх ад сельгасвытворчасці людзей на незаменнасць справы земляробаў у забеспячэнні звыклага для нашага часу ўзроўню дабрабыту.

Акрамя іншага, трэба закрануць і ўплыў каранавіруса. Вяскоўцы таксама хварэюць, хоць у вёсцы інфекцыя распаўсюджваецца больш марудна. Тым не менш бывала, што на пэўны тэрмін страчвала працаздольнасць да 40 працэнтаў работні-каў канкрэтнай гаспадаркі.

 У такім кадравым форс-мажоры і пры не лепшым ураджаі асаблівае значэнне для мінімізацыі ўрону мела ўпраўленчае майстэрства кіраўнікоў, прычым ў першую чаргу дырэктарскага корпусу.

Магу пра выніковасць іх работы сказаць толькі адно: вялікі дзякуй! Як яны знаходзілі выйсце са складаных сітуацый — асобная тэма, таму ўзгадаю самы ўражваючы з прыкладаў. Ураджай зерневых у ААТ “Асіповічыаграпрамтэхзабеспячэнне” атрымаўся амаль напалову меншы, чым летась, аднак дырэктар гаспадаркі Віктар Стурліс, — ён, прынамсі, паралельна ўзначальвае і прадпрыемства “ЖорнаўкаАгра”, — зрабіў ўсё магчымае, каб забяспечыць механізатарам і вадзіцелям пры-стойныя заробкі на перыяд уборачнай кампаніі. Гэта прыклад мудрага стратэгічнага падыходу: спецыялістаў узгаданых катэгорый гаспадаркам губляць нельга. Хлеб трэба расціць і ўбіраць кожны год, а такую справу можна даверыць толькі добрым майстрам справы.

Дарэчы, восеньская пасяўная тут прайшла добра — як і ва ўсіх іншых гаспадарках раёна. Так што жыццё працягваецца. Будзе новы дзень і, канешне, новы ўраджай.

А з нагоды свята ўсім, хто дастойна вытрымаў няпросты хлебаробскі экзамен, хто меў адносіны да вырошчвання зерневых і зернебабовых культур, — шчырая ўдзячнасць, пажаданні плёну ў працы ды асабістым жыцці. І, канешне, — захавання здароўя. Яно сёння галоўны капітал.