Традыцыі

Выява ў мініяцюры

Фарбаваць на Вялікдзень яйкі — старажытны звычай. Ёсць крашанкі — звараныя яйкі, якія фарбуюцца з дапамогай цыбульнага шалупіння ці іншымі фарбавальнікамі. Крашанкі можна пераўтварыць у шкрабанкі: з дапамогай нажа, шыла або іголкі робяцца разнастайныя ўзоры і малюнкі. Пісанкамі называюць яйкі, якія размалёўваюць пэндзлікам. Крапанкі — гэта яйкі з узорам, што ствараецца пры дапамозе воску, які капае са свечкі, і фарбы.

Паводле паданняў, пісанкі адганяюць злых духаў, лечаць ад хвароб, прыносяць у дом шчасце, спакой і поспех. Таму размалёўваць іх трэба ў добрым настроі. Наносіць можна любыя малюнкі. Дарэчы, усе сімвалы маюць розныя значэнні. Напрыклад, рыба — здароўе; кветкі, лісцікі і дрэвы — абуджэнне жыцця і вясны; сонца і зоркі — поспех; птушкі — сонечны знак; хмары адганяюць навальніцы, маланкі ад дома, каб не было пажараў. Колер фарбы таксама мае значэнне. Жоўты — збожжа і золата, прыносіць багацце і поспех; чырвоны — колер жыцця.

Шмат пісанак не рабілі: адну-дзве можна было пакінуць сабе, а вось астатнія падарыць на Вялікдзень ці на любое іншае свята. Распісваць пачыналі амаль на світанні ў Чысты чацвер. Фарбы выкарыстоўвалі прыродныя: цыбульнае шалупінне, сухія ягадкі, кару дрэў, завушніцы алешыны, бярозы і іншае. Усё гэта два тыдні настойвалі ў збанках ці чыгунках. Плюс бралі гарачы натуральны воск. Да таго ж распісвалі яйка не пэндзлікам, а адмысловай прыладай у выглядзе невялікай драўлянай палачкі, у якую ўстаўлялі маленькі цвічок капялюшыкам уверх.

Педагог дадатковай адукацыі РЦТДіМ Тамара Веправа далучае сваіх выхаванцаў да гэтай традыцыі святкавання Вялікадня. Раней дзеці распісвалі натуральныя курыныя яйкі, але гэта не практычна.

— Яйкавая шкарлупіна вельмі крохкая, — расказвае Тамара Аркадзьеўна. — На ёй цяжка маляваць, каб не пашкодзіць. Да таго ж спачатку трэба праз маленькую дзірку выліць змесціва. А гэта таксама нялёгкі працэс для дзяцей. І вельмі крыўдна, калі пустое размаляванае яйка раптам разаб’ецца. Таму зараз мы размалёўваем драўляныя мадэлі. Малюем звычайнымі фарбамі: акрылавымі і гуашшу. Яшчэ ўпрыгожваем з дапамогай тэхнікі дэкупаж. Атрымліваецца выдатны падарунак, а хлопчыкі і дзяўчынкі падчас малявання знаёмяцца з новай формай, праяўляюць фантазію. Канечне, дзеці часцей за ўсё выбіраюць адвольныя выявы: кветкі, сонейка, жывёл і іншае. Гэта іх бачанне. Штогод вясной некалькі заняткаў запар мы прысвячаем роспісу на яйках. Работ атрымліваецца шмат, пасля выніковай выставы хлопчыкі і дзяўчынкі забіраюць свае работы дамоў.