У 1990-я гады на нашых старых зараблялі, скупляючы іх ордэны ці арганізуючы махінацыі з кватэрамі. I тое, і другое мела крымінальную падаплёку і было небяспечна. Цяпер усё прасцей. Дастаткова ведаць англійскую мову, мець доступ у інтэрнэт і крыху кемлівасці.
Многія жыхары нашага раёна бачылі на дзвярах пад’ездаў аб’явы, накшталт: «Бясплатная замена гадзінніка. Непатрэбныя вам механічныя гадзіннікі — наручныя, секундамеры (у любым стане: цэлыя, сапсаваныя, іржавыя, разбітыя) — ва ўказаны час вы можаце абмяняць на новы імпартны наручны гадзіннік…»
Зразумела, што старыя механічныя гадзіннікі часцей за ўсё ляжаць дома ў пенсіянераў. I менавіта яны будуць рады «імпартнай» абноўцы. «Мяняльшчыкі» заўсёды арганізоўваюць сустрэчы з «кліентамі» ва ўстаноўлены час на вуліцы, каля пошты, магазіна ці, у лепшым выпадку, у фае якога-небудзь Дома культуры, дзе з’яўленню невялікай групкі людзей пенсійнага ўзросту ніхто не надасць увагі.
Нярэдка ў аб’явах падобны абмен падаецца амаль як сацыяльная акцыя — пажылых людзей бясплатна пазбаўляюць ад непатрэбнага хламу, а ўзамен дораць новенькі бліскучы гадзіннік. Прычым, назіраецца «эвалюцыя»: калі раней такія аб’явы пісаліся ад рукі, то цяпер набіраюцца на камп’ютары: справа аказалася настолькі выгаднай, што яе паставілі на паток.
У чым жа «сакрэт» падобных абменаў? На самой справе ўсё проста. Новы «імпартны электронны гадзіннік», зроблены ў Кітаі, каштуе 2-3 долары. Прычым, усё сумленна — гэта нармальны працуючы гадзіннік з мноствам функцый. Затое старыя савецкія механічныя хранометры карыстаюцца вялікім попытам у заходніх калекцыянераў, якія купляюць іх на інтэрнэт-аўкцыёнах за сотні, а бывае і тысячы долараў — у залежнасці ад мадэлі.
Вось некалькі рэальных прыкладаў, узятых з сайта самага вядомага ў свеце інтэрнэт-аўкцыёна eBay:
Гадзіннік механічны «Камандзірскі ПДВ» — 45$.
Кішэнны гадзіннік з чацвяртным боем — 1.185$.
Гадзіннік «Маяк» насценны, механічны — 200$.
Аднак, з яшчэ большым «наварам» савецкі механічны гадзіннік можна прадаць на спецыялізаваных інтэрнэт-аўкцыёнах, добра вядомых спецыя-лістам-гадзіншчыкам. Дарэчы, там знаходзяць попыт і цалкам разбітыя гадзіннікі, і асобныя часткі. Сярэдняя рэнтабельнасць такога тавараабмену — 200%. Прычым без усякай крымінальнай рызыкі. Цікавы момант: сваіх кантактных дадзеных мянялы не пакідаюць. Узаемаадносіны прыватных асоб з замежнымі партнёрамі беларускім заканадаўствам ніяк не рэгулююцца. Гадзіннікі — тавар кампактны, перавозіць нескладана. Пры гэтым захоўваецца магчымасць працаваць цалкам без падаткаў, не афармляючы падобную дзейнасць як афіцыйны бізнес…